Ô nhiễm không khí ở Việt Nam – Nguyên nhân, tác hại, biện pháp khắc phục

Tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam ngày càng đáng báo động và nó ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống, sức khỏe người dân và nền kinh tế. Theo con số dự tính của WHO vào năm 2018 cứ 10 người thì 9 người phải hít thở bầu không khí không trong lành. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra vấn đề này. Giải pháp khắc phục tình trạng này là gì để giúp Việt Nam thoát khỏi top những nước có thành phố ô nhiễm nhất thế giới?

Nguyên nhân ô nhiễm không khí ở Việt Nam

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam. Bao gồm khí thải từ các nhà máy, các khu công nghiệp, khí thải từ xe cộ, hoạt động đốt rơm rạ của người dân, hoạt động xây dựng các công trình trong thời gian dài khiến lượng khói bụi lớn phát tán vào không khí.

Ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông

Khí thải từ các phương tiện giao thông được xác định là nguyên nhân hàng đầu của ô nhiễm không khí. Ngày nay khi cuộc sống phát triển, nhu cầu của con người sử dụng các phương tiện giao thông ngày càng tăng. Số lượng phương tiện giao thông xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt là ở các thành phố lớn. Áp lực lên các công trình giao thông và môi trường đô thị là không hề nhỏ. Vì sự xuất hiện quá tải của các phương tiện giao thông như ô tô, xe máy khiến bầu không khí bị ô nhiễm nặng.

Tại Hà Nội và TP.HCM liên tiếp đo được những chỉ số ô nhiễm cao và nồng độ bụi mịn PM2.5 trong không khí vượt mức an toàn. Các chỉ số này đưa Hà Nội và TP.HCM vươn lên “dẫn đầu” danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Vượt qua cả thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc.

tắc đường
Lượng phương tiện giao thông dày đặc là nguyên nhân chính của ô nhiễm không khí

Khí thải của các phương tiện giao thông phụ thuộc nhiều vào chất lượng của phương tiện. Nhiều xe máy đã quá cũ. Quá trình đốt cháy hoàn toàn nhiên liệu xăng dầu của những chiếc xe này không còn đạt tiêu chuẩn. Chúng phát ra nguồn khí độc hại như CO, NO2, SO2 gây ô nhiễm bầu không khí rất lớn. Các khói bụi này xả ra môi trường với mật độ lớn phương tiện giao thông qua lại khiến chúng liên tục quẩn quanh, bám theo xe và bị cuốn theo lốp xe mà không thoát hẳn lên trên cao được.

Đốt rác gây ô nhiễm không khí

Tại một số vùng nông thôn hoặc ngoại thành của các đô thị lớn. Người dân không có thói quen tập kết rác tập trung xử lý mà thường tự đổ rác xuống ao, hoặc tự xử lí rác tại  các bãi đất trống bằng cách đốt hoặc chon lấp. Việc rấc thải được xử lý thủ công không đạt tiêu chuẩn rất mất vệ sinh và ô nhiễm môi trường. Rác cùng với rơm rạ bị đốt với số lượng lớn và nhiều người cùng đốt sẽ khiến khói trong không khí rất khó bay lên trời.

Theo những số liệu đo được gần đây mật độ bụi mịn pm2.5 trong không khí tại Hà Nội đang cao vượt ngưỡng an toàn đối với sức khỏe con người. Nguồn gốc phát sinh ra bụi mịn trong không khí là do đốt rác và các chất hữu cơ có nhiều tạp chất như giấy, gỗ, củi, than. Việc đốt rác có nhiều tạp chất gây ra chất ô nhiễm với lượng bụi mịn rất lớn. Rác thải nhựa và túi nilon cũng là một thứ nhiều tạp chất nên khi đốt chúng có màu đen và mùi rất khó chịu.

đốt rác
Đốt rác bừa bãi gây ô nhiễm không khí nặng

Ô nhiễm không khí từ các nhà máy

Tại các khu công nghiệp nơi có các nhà máy sản xuất hoạt động liên tục thì hoạt động xả thải cũng diễn ra thường xuyên. Chắc hẳn hình ảnh những cột khói đen cao ngút trời không còn xa lạ với mỗi chúng ta khi đi qua một khu công nghiệp. Việc xả thải chưa qua xử lý lên bầu khí quyển gây ô nhiễm nặng nề và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầng ozone phía trên.

Các nhà máy thải ra một lượng lớn khí cacbon đioxit và các khí thải độc hại khác vào không khí. Điều này làm suy giảm chất lượng bầu không khí nặng nề.

Hiện nay, các khu công nghiệp ngày càng xuất hiện nhiều và mở rộng quy mô ở Việt Nam. Các doanh nghiệp nước ngoài hưởng lợi rất nhiều do mức giá nhân công rẻ mạt. Chính sách bảo vệ môi trường lỏng lẻo và pháp luật chưa thật sự nghiêm minh với các hành vi làm ô nhiễm môi trường. Không chỉ làm ô nhiễm không khí, các nhà máy còn gây hại cho tài nguyên đất và nước cùng hệ sinh thái biển ở một số nơi.

nhà máy xả thải
Các nhà máy xả thải khí độc hàng ngày ra môi trường

Cháy rừng gây ô nhiễm không khí

Cháy rừng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí lớn và ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân. Mỗi vụ cháy rừng xảy ra gây thiệt hại lớn về kinh tế, những cây gỗ quý có giá trị lớn bị thiêu rụi. Hệ sinh thái và môi trường sống của động vật bị ảnh hưởng nghiêm trọng mà phải mất rất nhiều thời gian sau đó mới có thể phục hồi như ban đầu.

Cháy rừng thải vào thành phần không khí các chất ô nhiễm có hại cho sức khỏe con người. Điển hình như khí cácbon monoxit, oxit nito, bụi mịn và các hợp chất hữu cơ khó phân hủy. Tăng chỉ số ô nhiễm không khí, gây nhiều căn bệnh về đường hô hấp. Cháy rừng cũng khiến tăng sự trầm trọng của hiệu ứng nhà kính, làm cho trái đất ấm lên.

Việc khắc phục hậu quả của cháy rừng là rất tốn kém và gian khổ. Các vụ cháy rừng trên diện rộng thường mất rất nhiều thời gian để dập lửa và tiêu tốn nhiều tiền cho công việc dập cháy.

Cháy rừng
Cháy rừng

Ô nhiễm không khí từ các công trình xây dựng

Mật độ công trình xây dựng dày đặc là một nguồn ô nhiễm bầu không khí. Các công trình nhà cao tầng, chung cư không được bao bọc. Che chắn kỹ khiến lượng lớn khói bụi phát tán ra trong quá trình thi công. Những chiếc xe chở vật liệu xây dựng thì  không được che chắn kín. Khi lưu thông làm vương vãi cát đá, xi măng khiến các tuyến đường gần các công trường dày đặc bụi.

Ngoài ra bầu không khí ngày càng ô nhiễm được cho là do các tuyến đường chật hẹp, xuống cấp khiến xe cộ qua lại khó khăn. Gây ùn tắc giao thông cục bộ. Bên cạnh đó thì bụi do đất đá, cát rơi vãi trên đường. Kết hợp với chất lượng đường kém, đường bẩn. Khi các xe chở rác chạy qua cũng là một nguồn gây ô nhiễm không khí.

tình trạng ô nhiễm không khí ở việt nam
Các công trình xây dựng phát thải một lượng bụi lớn

Các tác hại của ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Các khí thải trong không khí bị ô nhiễm gây cho con người rất nhiều bệnh tật nguy hại.

Tác hại đối với con người

Tình trạng ô nhiễm không khí gây ra nhiều căn bệnh đường hô hấp. Đặc biệt với các nhóm người nhạy cảm như phụ nữ mang thai, người già và trẻ em. Các bệnh thường gặp có thể kể đến như viêm mũi, viêm phổi, dị ứng, kích ứng mắt, các bệnh ngoài da….

Đối với trẻ em: bị giảm IQ, thiểu năng trí tuệ, dậy thì sớm ở bé gái,…..

Đối với phụ nữ có thai: ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và phát triển của thai nhi. Khiến tăng nguy cơ sinh non, thiếu tháng, nhẹ cân, dễ mắc các bệnh và dị tật bẩm sinh.

Đối với người già: thường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch. đặc biệt là đột quỵ, cao huyết áp, bệnh mạch vành.

tình trạng ô nhiễm không khí ở việt nam
Tác hại của ô nhiễm không khí và bụi mịn

Đặc biệt trong không khí ô nhiễm có một loại bụi siêu mịn đang có nồng độ cực cao đáng báo động là bụi siêu mịn PM2.5. Chúng có đường kính dưới 2,5 micron bằng khoảng 1/30 của sợi tóc. Chỉ được phát hiện bằng kính hiển vi.

Nó được xem là căn nguyên nguy hiểm nhất. Không chỉ ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Mà còn ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng trong cơ thể. Bởi khả năng xâm nhập sâu vào phổi mà cơ thể con người chỉ thể tự bảo vệ với hạt bụi có kích thước >10 micron. Bụi PM2.5 có kích thước siêu nhỏ sẽ bị giữ lại trong khí quản và phế nang.

Tác hại đối với xã hội

Ô nhiễm không khí là vấn đề mà cả xã hội quan tâm. Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống con người. Nó còn ảnh hưởng lớn đến nên kinh tế của Việt Nam. Các chi phí chữa bệnh, tiền thuốc thang, tiền điều trị lâu ngày làm tăng áp lực cho người bệnh. Đồng thời khiến các cơ quan, tổ chức bị giảm hiệu suất lao động.

Biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam

Giảm thiểu khí thải ô nhiễm từ xe cộ, phương tiện giao thông

Các phương tiện giao thông là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Các nước châu Âu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn khí thải đối với các hãng xe. Và khuyến khích sản xuất các mẫu xe chạy điện, thân thiện với môi trường.

tình trạng ô nhiễm không khí ở việt nam
Cần có các biện pháp giảm xả thải từ xe cộ

Hiện nay có một biện pháp khắc phục nhanh chóng vấn đề khí thải từ các phương tiện. Mà nhiều quốc gia đang khuyến cáo người dân sử dụng. Đó là sử dụng sản phẩm can thiệp trực tiếp vào hệ thống bình nhiên liệu của mỗi phương tiện.

Cụ thể, họ sử dụng 1 vật liệu thân thiện với môi trường. Bỏ trực tiếp vào bình nhiên liệu của các phương tiện ô tô, xe gắn máy. Giúp cho những chiếc xe này tiết kiệm nhiên liệu hơn đến 15%. Giảm xả thải khí gây hại ra môi trường đến 70%. Cùng với đó là rất nhiều ưu điểm khác nữa. Sản phẩm này có tên gọi là thanh tiết kiệm nhiên liệu Plaumai Eco.

Xử lý rác thải hiệu quả

Rác thải sinh hoạt và sản xuất cần phải được phân loại kỹ và chính xác. Các loại rác thải tái khó phân hủy sẽ cần được đưa đến khu xử lý rác tập trung. Để xử lý để không gây ô nhiễm không khí. Ngoài ra rác thải sau xử lý cần được chôn lấp trong thời gian dài. Để giảm bớt nguồn ô nhiễm gây hại

Trồng nhiều cây xanh

Một trong những biện pháp quan trọng nhất góp phần giúp cho bầu không khí bớt ô nhiễm. Là trồng thêm nhiều cây xanh, bảo vệ rừng. Cây xanh giúp điều hòa không khí, sản sinh ra nhiều oxi. Cân bằng hệ sinh thái và giúp môi trường thêm xanh sạch đẹp. Các cây xanh không chỉ tạo bóng râm. Nó còn giúp cho nhiệt độ xung quanh khu vực sống được giữ trong mức ổn định.

trồng cây
Tích cực trồng cây, bảo vệ rừng

App đo mức độ ô nhiễm không khí

Để có thể kiểm tra mức độ ô nhiễm tại nơi bạn sinh sống. Bạn có thể sử dụng các ứng dụng được gửi dữ liệu từ những trạm quan trắc trực tiếp. Những app này gồm có: Air Visual, PAM Air, Envisoft.

Trong đó được sử dụng nhiều nhất là Air Visual. Các ứng dụng này hiện có trên thiết bị di động chạy hệ điều hành Android và IOS. Giao diện người dùng khá đơn giản và trực quan. Ứng dụng sẽ cần quyền truy cập vị trí của bạn. Để hiển thị các thông tin về mức độ ô nhiễm không khí. Chỉ số AQI trong khu vực lân cận. Bạn cũng có thể kiểm tra các thành phố khác bằng cách nhập tên vào ô tìm kiếm.

app đo mức độ ô nhiễm không khí
Ứng dụng Air Visual

Tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam đang có diễn biến khó lường và ngày càng đáng ngại. Một phần lớn là do ý thức của con người chưa chú ý đến bảo vệ môi trường và bầu không khí. Nếu không có các biện pháp khắc phục, can thiệp kịp thời từ các cơ quan chức năng. Tình trạng này sẽ ngày càng tồi tệ và gây nên nhiều hậu quả xấu đối với chính sức khỏe của chúng ta. Vì một môi trường sống xanh sạch đẹp. Chúng ta hãy cùng nhau chung tay góp sức bảo vệ bầu khí quyển để trái đất ngày càng xanh hơn.

 

 

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *